رویدادی تحلیلی عسل فردا - اخبار > همه رستوران های کشور فقط باید یک نوع غذا سرو کنند • عسل فردا

امام حسین (ع) : بخشنده ترین مردم کسی است که در هنگام قدرت می بخشد.
سه شنبه ۲۶ دی ۱۳۹۶


در این که نظام تعلیمی ایران باید تغییر بنیادین کند، تردیدی نیست، اما چگونه؟

تا کنون مطالب زیادی در این باره در عصر ایران نوشته ام و پیشنهاداتی نیز مطرح کـــرده ام. امروز می خواهم در این باره بنویسم که یکی از راه های اصلی خروج تعلیم و پرورش ایران از بن بست کنونی، به حتمیت شناختن رویکـــردهای مختلف تعلیمی هست.

هم اکنون در ایران، همه دانش آموزان، فارغ از هر گونه تفاوت فردی، “مجبور” هستند در یک سیستم تعلیمی “یکسان”، درس ها و دوره های یکسان را طی کنند و فارغ التحصیل شوند؛ گو این که اصطلاح “تفاوت های فردی” هنوز به گوش تعلیم و پرورش ایران نرسیده هست و تصمیم سازان نظام تعلیمی فکر می کنند دانش آموزان، سربازانی هستند که وظیفه یکسانی مانند “تیراندازی به دنبال مقابل” دارند و لذا باید همه شان، تعلیم های یکسان ببینند!

اگر این پیشرفت اساسی در تعلیم و پرورش ایران شکل بگیرد که تفاوت های فردی را به حتمیت بشناسند، آنگاه می توان به نتیجه آن نیز امیدوار بود: “به حتمیت شناختن رویکـــردهای مختلف تعلیمی”.

رویکـــردهای مختلف تعلیمی به ویژه در یکصد سال گذشته مورد توجه اندیشمندان تعلیم و تربیت قرار گرفته هست و هم اکنون مدارس پرشماری در سراسر جهان وجود دارند که هر کدام بر اساس یک رویکـــرد خاص تعلیمی اداره می شوند.

در خانومدگی نامه آلبرت اینشتین آمده هست که او در دو مدرسه حتمی روزگار خود نتوانست دانش آموز موفقی باانجام گرفت و اخراج انجام گرفت. در آن زمان مدرسه ای در مرز سوئیس و آلمان تأسیس انجام گرفته بود که با رویکـــرد “انسان گرا” و بر مبنای دیدگاه های “یوهان هانریش پستالوزی” اندیشمند تربیتی، اداره می انجام گرفت. این مدرسه بر خلاف رویکـــردهای متدنخست و حتمی تعلیمی، بر تفاوت های فردی و احترام به فردیت کودکان تأکید داشت و دانش آموزان در اداره مدرسه رأی داشتند. گیم و طبیعت نیز دو رکن دیگر این مدرسه بود.

آلبرت اینشتین در دوران کودکی


همه رستوران های کشور فقط باید یک نوع غذا سرو کنند/ نظام تعلیمی ایران به همین مضحکی هست!


اینشتین که در دو مدرسه قبلی، به عنوان “شاگرد تنبل” تحقیر می انجام گرفت، در مدرسه جدید که با رویکـــرد انسان گرا اداره می انجام گرفت، شکوفا و در نهایت یکی از دانشمندان بزرگ تاریخ انجام گرفت.

حال تصور کنید که در ایران، چقدر اینشتین در مدارس یکسان و حتمی هدر رفته اند ( می روند) و به عنوان شاگرد تنبل، فردا شان تباه انجام گرفته هست ( و می شود).

تعلیم و پرورش، نه تنها باید در همه منطقهها، بخشی از مدارس دولتی را به رویکـــردهای مختلف تعلیمی اختصاص دهد، بلکه باید تأسیس مدارس غیر دولتی را نیز منوط به این کند که هر کدام در یک رویکـــرد جدید و تعریف انجام گرفته، دانش آموز بگیرند.

علاوه بر رویکـــرد انسان گرا که اشاره ای مختصر بدان انجام گرفت، برخی از رویکـــردهای دیگر تعلیمی را در حد اشاره ای کوتاه مرور می کنم که به ویژه برای دبستان و پیش دبستان مورد توجه اند:

– رویکـــرد مونته سری: در این رویکـــرد که به نام بنیانگذار آن، “ماریا مونته سری” نامیده می شود، گیم، اسباب گیم و هستقلال عمل کودکان، رکن های اساسی هستند. به عنوان مثال به جای این که معلم، روی تخته حروف الفبا را بنویسد و یک یک به بچه ها معرفی کند، حروف الفبا را که با چوب درست انجام گرفته اند در میان وسایل گیم بچه ها قرار می دهد و بدین ترتیب، حروف الفبا تبدیل به اسباب گیم می شوند و بعد از مدتی در طول فعالیت ها و گیم های روزانه، کودکان حروف الفبا را می آموخانومد. جالب اینجهست که اگر از این کودکان بپرسید چه کسی حروف الفبا را به شما یاد داد خواهند گفت: هیچ کس، خودم یاد گرفتم.

رویکـــرد والدروف: والدورف، یک کارخانه سیگار سازی بود که مدیرش از یک صاحب نظر تعلیمی به نام “رودلف اشتاینر” خوهست با هزینه او ، مدرسه ای غیردولتی تأسیس کند که در آن، دانش آموزان به معنای واقعی کلمه، انسان و مسؤول بار بیایند.

در مدارس والدروف، هنرهای نمایشی جزو پلن های اصلی مدرسه هست


همه رستوران های کشور فقط باید یک نوع غذا سرو کنند/ نظام تعلیمی ایران به همین مضحکی هست!


 


در این رویکـــرد، هنر، اخلاق، کشف خویشتن، ارتباط آموزه های مدرسه با آنچه دانش آموز در خانومدگی واقعی تجربه می کند و مهارت های حسی حرکتی عناصر اصلی تعلیم را تشکیل می دهند و نیمی از توان و زمان مدرسه صرف این امور می شود و نیم دیگر به تعلیم های حتمی.

هم اکنون در اروپا، این ایده مطرح هست که برای رسیدن به صلح جهانی باید رویکـــرد والدروف را گسترش داد دلیل که فارغ التحصیلان آن، انسان های مهربان، مسؤول و صلح طلبی هستند.

رویکـــرد رجیو امیلیا: رجیو امیلیا نام منطقه کوچکی در ایتالیهست. بعد از جنگ جهانی دوم، آقام آنجا بقایای ادوات جنگی که در اطراف منطقه مانده بودند را فروختند و پول نیکوی نصیب شان انجام گرفت. آنها درباره نحوه خرج کـــردن پول با یکدیگر مشورت کـــردند آقاان می خوهستند سینما بساخانومد ولی خانومان ساخت مدرسه را پیشنهاد کـــردند. در رأی گیری نهایی، نظر خانومان برنده انجام گرفت و پول در اختیار آنها قرار گرفت تا مدرسه را بنا کنند.

در اثنای ساخت مدرسه، معلمی به نام “لوریس مالاگاتسی” به آنها پیوست و با پذیرفتن مسؤولیت تعلیم کودکان، ایده های خلاقانه خود را در مدرسه جدید اجرا کـــرد.

لوریس مالاگاتسی


همه رستوران های کشور فقط باید یک نوع غذا سرو کنند/ نظام تعلیمی ایران به همین مضحکی هست!




رویکـــرد رجیو امیلیا، هم کوکان پیش دبستانی را شامل می شود و هم دبستانی ها را.

در این رویکـــرد، هر تعداد کودکان بر اساس سن شان تفکیک می شوند ولی عملاً در مدرسه رجیو امیلیا، تفکیک سنتی وجود ندارد و کودکان در پایان ساعات حضور در مدرسه، می توانند آزادانه حرکت و در فعالیت های مختلف مشارکت کنند. حتی پلن هر روز هر گروه از کودکان در ابتدای صبح، با همفکری آنها و مربی شان تعیین می شود.

یکی از مدارس رجیو امیلیا در ایتالیا
همه رستوران های کشور فقط باید یک نوع غذا سرو کنند/ نظام تعلیمی ایران به همین مضحکی هست!


در این مدارس، که فقط باید در یک طبقه ساخته شوند، بین کلاس ها حداقل دیوار وجود دارد و تفکیک فضاها، با شیشه های نشکن صورت م یگیرد. مدارس آتلیه ای در مرکز محیط دارند که در آن به فعالیت های خلاقلانه با هستفاده از خانومگ و نور و … پرداخته می شود.

مربیان در پایان طول روز، کودکان را زیر نظر دارند و همه رفتارهای آنان را در فرم های ویژه ای ثبت و مستند سازی می کنند. این فرم توسط مربیان و روانشناسان و گاه با حضور والدین بررسی و برای مشکلات احتمالی راهکار اجرایی داده می شود.

چون کودکان در این روش، فعالیت آزادانه دارند، کشف هستعدادهایشان نیز به موقع صورت می گیرد.

– رویکـــرد های اسکوپ: این رویکـــرد ویژه کودکان فقیر هست که توسط فردی به نام “دیوید ویکـــرد” بنا انجام گرفته هست تا آنها را برای هستقلال مالی و نیز ورود به حیطه های مدیریتی آماده کند.

کشورهایی که حاشیه نشینی و تجمع توده های فقیر در مناطق مختلف را دارند، می توانند با هستفاده از این رویکـــرد و روش های آن، دانش آموزان فقیر را تعلیم دهند.


همه رستوران های کشور فقط باید یک نوع غذا سرو کنند/ نظام تعلیمی ایران به همین مضحکی هست!


– رویکـــرد مبتنی بر تخیل: مبتکر این رویکـــرد، کی ری ایگن هست که هم اکنون در دهه ۸۰ عمر خود به سر می برد. این رویکـــرد، تخیل کودکان را به عنوان رکن اساسی تعلیم به حتمیت می شناسد و از “قصه گویی دنبالمند” برای انتقال مفاهیم، حتی در درس ریاضی هستفاده می کند.

کلکسیون سازی، خلق سرگرمی و فعالیت های ذوقی از مفاهیم اصلی این رویکـــرد هستند.

رویکـــرد هوش های تعدادگانه: هوارد گاردنر، دانشمند آمریکایی به انواع هوش قائل هست:”کلامی،منطقی-ریاضی،موسیقیایی،تجسمی،جنبشی-حرکتی،درون فردی، برون فردی،طبیعت گرا،هستی گرا”

در کنار این هوش ها، هوش هیجانی هم داریم که به قدرت انطباق انسان با محیط مربوط می شود.

نه قرار هست و نه اساساً امکان دارد که همه انسان ها، همه این هوش ها را با هم و در حد اعلا داشته باشند. ممکن هست یک کودک هوش ریاضی بالایی داشته باانجام گرفت و در درس های ریاضی و فیزیک نمرات نیکوی بیاورد و دیگری، هوش حرکتی اش فوق العاده باانجام گرفت و بتواند یک قهرمان ورزشی شود. ممکن هست فردی در تعداد هوش نمره بالایی داشته باانجام گرفت ولی همه هوش ها را نمی توان در فردی جمع کـــرد. به قول گاردنر، کودکانی که در همه درس های نمره ۲۰ می گیرند، دوپینگ انجام گرفته اند.

هوارد گاردنر


همه رستوران های کشور فقط باید یک نوع غذا سرو کنند/ نظام تعلیمی ایران به همین مضحکی هست!


در مدارس مبتنی بر “هوش های تعداد گانه” ، با روش های علمی مشخص می شود که هر کودک در چه زمینه ای دارای هوش معقولی هست و تعلیم و تربیت اش بر همان مبنا هستوار می شود.

در چنین مدرسه ای، کسی که ریاضیات اش نیکو نیست ولی در مقابل در رشته های هنری قوی هست، “شاگرد تنبل” محسوب نمی شود دلیل که جایگاه هر دانش آموز تعریف انجام گرفته، با احترام به حتمیت شناخته می شود.

رویکـــرد مبتنی بر کارآفرینی: این رویکـــرد را خانم دکتر یانا وارد سیستم تعلیمی فنلاند کـــرد که طی آن، هر مدرسه در هر سال یک یا دو پروژه کارآفرینی را تعریف و عملیاتی می کند. همچنین دانش آموزان با کمک همدیگر و تحت نظارت معلمان و مربیان، طرح های خود را اجرا و به مرحله اقتصادی می رسانند. برخی از این طرح ها زیاد درآمدزا بوده اند.

این رویکـــرد به حدی مورد توجه قرار گرفته هست که بنیاد تعلیم کار آفرینی (NFTE) در آمریکا تشکیل انجام گرفته هست. این بنیاد، سرفصل ها و روش های تعلیمی ویژه کارآفرینی از ابتدایی تا پایان دبیرستان را با همکاری ۲۰۰ متخصص از سراسر جهان تدوین کـــرده هست که راهنمای عمل مدارس کارآفرینی هست.

رویکـــرد سبز: در این رویکـــرد، مدرسه در دل طبیعت قرار دارد و همه مصالح ساختمانی آن از مواد طبیعی ساخته انجام گرفته اند، کودکان با گیاهان و حیوانات در محیط مدرسه آشنا می شوند. معروف ترین مدرسه سبز جهان در بالی اندونزی قرار دارد که جان هاردی کانادایی در ۲۰۰۸ آن را ساخته هست و هم اکنون پذیرای ۳۶۰ دانش آموز از کل جهان هست که عمدتاً آمریکایی و کانادایی اند.

مدرسه سبز بالی


همه رستوران های کشور فقط باید یک نوع غذا سرو کنند/ نظام تعلیمی ایران به همین مضحکی هست!


رویکـــرد IB : این رویکـــرد که در ایران نیز به طرز ناقص الخلقه ای گسترش یافته هست، ورود به دانشگاه های برتر را دنبالگذاری کـــرده هست. مهارت تست خانومی ، تسلط به زبان خارجی و افزایش مهارت های ارتباطی، سه اصل این رویکـــرد هستند.

رویکـــرد گلاسری: ویلیام گلاسر که در آمریکا لقب “اسطوره مشاوره” نام گرفته هست، صاحب “تئوری انتخاب” هست. تئوری انتخاب همه رفتارهای انسان را بر مبنای نیازهای اساسی پنجگانه (بقا،تعلق،قدرت،آزادی،تفریح) توضیح می دهد که در آن نقش “انتخاب” زیاد حیاتی هست. هم اکنون مدارس زیادی در آمریکا تحت عنوان “مدارس بدون آقاودی” راه اندازی انجام گرفته اند که بر مبنای تئوری انتخاب اداره می شوند و زیاد هم موفق هستند.

 


همه رستوران های کشور فقط باید یک نوع غذا سرو کنند/ نظام تعلیمی ایران به همین مضحکی هست!


 


رویکـــردهای فوق، به صورت حتم تنها رویکـــردهای تعلیمی جهان نیستند. در ایران نیز رویکـــرد شهودی (دکتر علی حسینی خواه) معرفی انجام گرفته که هنوز به مرحله عملیاتی نرسیده هست؛ همچنین برخی مدارس در جهان، به جای یک رویکـــرد، تلفیقی از تعداد رویکـــرد را به کار می برند.

در ایران نیز باید این رویکـــردها و نیز رویکـــردهای تلفیقی به حتمیت شناخته شود تا آقام بتوانند در فرایند تعلیم و تربیت فرخانومدان خود، قدرت انتخاب داشته باشند.

سیستم کنونی تعلیم و پرورش مانند آن هست که حکم شود همه رستوران ها در همه کشور، فقط یک منوی غذایی را ارائه دهند و هیچ کس حق ندارد غذایی جز غذای حتمی که حکومت تعیین کـــرده هست بخورد. قضیه به همین مضحکی و اسفناکی هست.


منبع: عصرایران/ جعفر محمدی